Scheuren in de Muur na de Metselaar Herkennen

Door Michel Schouten

September 11, 2026

Een verbouwing of gevelrenovatie achter de rug hebben geeft iedereen een heerlijk gevoel. De metselaar heeft zijn werk afgeleverd, de steigers zijn afgebroken en de woning staat er weer strak bij. Echter, een paar weken of zelfs maanden later valt het oog wellicht op een fijne lijn die zich langs de verse muur uitstrekt. Of, nog erger, ontstaat er een lichte scheur bij een van de raamkozijnen van de woning.

Schrik niet meteen. Niet iedere scheur is een teken van verkeerd uitgevoerd renovatiewerk aan de woning. Maar hoe kan men weten of het scheuren van de muur iets onschuldigs is of toch een fout in de bouwconstructie van de woning is? In dit blog leggen we alles uit om vervelende situaties tussen de eigenaar en de vakman te voorkomen.

Tip 1 Waarom ontstaan er soms scheuren na het werk van de metselaar?

Metselwerk is een ambacht dat wordt uitgevoerd met zware, minerale materialen die moeten uitharden en zodoende worden gezet. Als een metselaar aan een muur bouwt of herstelt, wordt er vocht uit de mortel verdampt.

Er gebeurt twee dingen tijdens het drogen van de mortel:

Eerste: de mortel droogt uit, maar ook krimpt de muur een beetje.

Tijdens drogen drukt het gewicht van de stenen op de fundamenten.

Omdat de gevel licht beweegt is het ook normaal dat er een kleine scheur ontstaat. Pas als de spanning te hoog wordt en het materiaal de druk niet meer kan opvangen, ontstaat er een grotere of schadelijke scheur. In ons blog over waarom metselwerk scheuren vertoont en hoe u dit herstelt gaan we dieper in op de onderliggende oorzaken, van verzakking en temperatuurwerking tot roestende spouwankers.

Tip 2 Wat zijn zettingsscheuren en hoe herken je ze?

Zettingsscheuren, ook wel krimpscheuren genoemd, zijn in de meeste gevallen volkomen onschuldig. Zettingsscheuren ontstaan vrijwel altijd tijdens de eerste weken of zelfs de eerste maanden na afround van het bouwwerk.

Een zettingsscheur herken je aan de volgende kenmerken:

Haarfijn: de zettingsscheuren zijn vaak niet dikker dan een vingernagel of een papiertje (minder dan 1 millimeter).
De scheur loopt via de voeg: zij volgen meestal de mortellijn van de stenen.
Stopt vanzelf: de zettingsscheuren verliepen zich vanzelf zodra het vocht uit de stenen is ontloopt en het metselwerk zijn positie heeft gevonden.

De stenen worden vervolgens voegd, waardoor dit krimpnaadje volledig ingevuld wordt. Het voegen van metselwerk heeft geleid tot het ontstaan van deze zettingsscheuren. De zettingsscheuren blijven echter cosmetisch en hebben geen invloed op de veiligheid van de woning.

Tip 3 Hoe herken je een echte constructiefout?

Constructiefouten zijn van een heel andere orde. Het gaat hierbij om een verkeerde berekening bij de bouw van het gebouw, of een slechte voorbereiding van de ondergrond waar het gebouw op rust komt, of het negeren van de natuurlijke werking van het gebouw.

Bij een gebouw waar scheuren bij optreden zijn er vaak signalen die wijzen op de aanwezigheid van constructieve fouten:

Brede of uitwaaierende scheuren: bij deze vorm van scheuren is de breedte van de scheuren duidelijk (minimaal 3 millimeter) en wordt die naar boven toe breder.
Scheuren die dwars door de stenen gaan: de spanning die erop werkt is zo groot dat zelfs de bakstenen door midden breken.
Diagonale of trapsgewijze scheuren: deze vormen van scheuren wijzen meestal op een doorbuigende latei of een verzakkende fundering.
Actieve scheuren: deze scheuren zijn actief waarbij de scheuren zich steeds verder uitwaaieren over een periode van tijd.

Indien een van deze signalen wordt waargenomen, wijst dat op meer dan alleen het droogproces van het gebouw.

Tip 4 De rol van uitzetvoegen (dilataties) en het voegen van metselwerk

De bakstenen muren zetten uit als ze warm worden en krimpen af als ze afkoelen. Bij lange muur of bij gevels die op het zuiden staan moet een ervaren vakman dilataties aanbrengen bij deze muren.

Wanneer er bij lange muren geen dilataties zijn geplaatst zorgt het metselwerk ervoor dat de muur zelf een lelijke constructiescheur opmaakt ergens halverwege de muur.

Bovendien bij het definitieve voegen van het metselwerk moet rekening worden gehouden met de elasticiteit van het mortel en de baksteen. Indien het mortel te hard is ten opzichte van de zachte baksteen kan dit zorgen voor afbrokkelen van de baksteen bij winter tijdens het vriezen van de muur.

Tip 5 Wat kun je doen als je nieuwe scheuren ontdekt?

Paniek is zelden nodig, maar alertheid wel. Volg deze stappen indien de scheur in de steen zich ontwikkelt:

1. Fotografeer de scheur en meet de lengte. Plaats een liniaal bij de foto.

2.Over vier tot zes weken terugkijken naar de scheur. Indien de scheur gelijk is gebleven, is het vrijwel zeker een onschuldige zettingsscheur.

3. Zoek niet meteen de confrontatie. De meeste kleine haarscheurtjes zijn normaal bij het drogen van de steen en de mortel. Praat erover met de uitvoerder van het metselwerk.

4. Dek de scheur af zodat slagregen niet rechtstreeks in de diepe scheur waait, zodat vorstschade in de winter wordt voorkomend.

Tip 6 Voorkom discussie door heldere afspraken vooraf

Net als bij elke andere klus aan je huis geldt ook hier: een goede voorbereiding voorkomt misverstanden achteraf.

Zorg er dan voor dat er al vooraf afspraken worden gemaakt over droogtijd, type mortel en inspectie van de ondergrond. Vraag bij twijfel bijvoorbeeld om bouwkundig advies bij de vraag of een muur of fundering voldoende draagkracht heeft. Een goede vakman zal nooit zomaar beginnen met bouwen op een ondergrond die zich niet stabiel kan laten bouwen.

Laat je gevel beoordelen door de specialist

Twijfel je over of jouw buitenmuur een scheur in haar gevel heeft of zou je graag willen weten of juist deze gevel een grondige herstelbeurt nodig heeft?

Dan kijken wij bij Snelgevel.nl naast de bodem van de muur, naar de gevel zelf en de onderliggende constructie. Op deze manier krijg je een overzicht van wat er precies in jouw woning aan toe is en welke garantie je hebt op een duurzame, veilige en strakke woning. Neem gerust contact op met ons om jouw gevel te laten inspecteren.